Obecnie w Polsce utrzymywanych jest kilkadziesiąt ras owiec. Najbardziej licznie Hodowane są rasy wełniste – zarówno te o bardziej zaakcentowanych cechach mięsności, jak i prymitywne – np. owce górskie, wrzosówki i świniarki. Coraz bardziej popularne stają się jednak owce szerstne – pozbawione okrywy wełnistej.
Rasy owiec występujące w kraju możemy podzielić według różnych kryteriów, m.in. w oparciu o pochodzenie, typ użytkowy czy grupę rasową. Według ostatniego kryterium wyróżniamy m.in. merynosy, owce długowełniste, krótkowełniste, cakle czy północne owce krótkoogoniaste. W warunkach polskich wyróżniamy także krajowe grupy rasowe owiec krzyżówkowych – polskie owce nizinne (wyhodowane przy udziale merynosa) i polskie owce długowełniste (wyhodowane bez udziału merynosa). Występują również grupy pośrednie między typem użytkowym, komponentem krzyżowniczym, a grupą rasową – np. owce plenne.
Choć rasy owiec są bardzo różnorodne i liczne, w Polsce tylko część z nich podlega skrupulatnej pracy hodowlanej prowadzonej przez Polski Związek Owczarski. Wiele ras hodowanych jest głównie w chowie hobbystycznym i nie prowadzi się dla nich programów hodowlanych.
Ważną informacją z perspektywy hodowców jest fakt, czy dana rasa jest objęta ochroną i przysługującymi z tytułu jej hodowli dopłatami. Aktualnie programami ochrony objęte są następujące rasy owiec: merynos polski barwny, merynos polski w starym typie, wielkopolska, uhruska, polski corriedale, żelaźnieńska, pomorska, kamieniecka, olkuska, polska pogórza, czarnogłówka, białogłowa mięsna, polska górska, polska górska barwna, cakiel podhalański, wrzosówka oraz świniarka. Więcej informacji o rasach zachowawczych znajdziesz na stronie Instytutu Zootechniki.
Merynos polski w starym typie – tryki hodowli OHZ Lubiana
Poniżej przedstawiamy charakterystykę kilkudziesięciu najważniejszych ras i linii syntetycznych owiec hodowanych w Polsce. Rasy owiec dzielimy na rodzime i krajowe (autochtoniczne i wyhodowane w kraju, np. wrzosówka, merynos polski, białogłowa owca mięsna, owca kołudzka) oraz importowane (zagraniczne, np. suffolk, texel, owca fryzyjska, owca kameruńska, dorper). Opis każdej rasy owiec zawiera nazwę, typ użytkowy i/lub grupę rasową oraz charakterystykę obejmującą m.in. historię powstania, użytkowość oraz pogłowie.
Rasy owiec – rasy i linie rodzime oraz krajowe
BCP
Grupa rasowa: owce mięsne, owce plenne, linie syntetyczne
Syntetyczna linia BCP została wyhodowana na początku XXI wieku w wyniku przekrzyżowania ras krajowych oraz zagranicznych owiec mięsnych i plennych. Owce te fenotypowo zbliżone są do białogłowej owcy mięsnej, cechują się jednak wyższą plennością. Są dobrze umięśnione i mają szybkie tempo wzrostu. Pogłowie linii jest małe, w roku 2025 pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego znajdowało się 149 maciorek utrzymywanych wyłącznie w macierzystym regionie Lubelszczyzny. Linia powstała jednocześnie z linią SCP.
Białogłowa owca mięsna
Polska białogłowa owca mięsna, białogłówka polska
Grupa rasowa: owce mięsne
Rasa (początkowo – linia syntetyczna) została wytworzona w latach 70. XX wieku w wyniku przekrzyżowania owiec krajowych, owcy fryzyjskiej oraz zagranicznych ras mięsnych. Polskie białogłowe owce mięsne są duże, mają wyraźnie zaznaczone cechy mięsne. Hodowane są głównie na terenie województw łódzkiego, wielkopolskiego, podlaskiego oraz warmińsko-mazurskiego. W roku 2025, pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego znajdowało się 1 170 maciorek ,,białogłówek”.
Cakiel podhalański
Grupa rasowa: cakle
Cakiel podhalański jest rodzimą rasą odtworzoną na podłożu owiec odpowiadających dawnej owcy tatrzańskiej, wyselekcjonowanych ze stad polskiej owcy górskiej. Rasa wyróżnia się rogatością, białą, strzechową wełną, płodnością oraz wytrzymałością. Tradycyjnie użytkowana jest w kierunku mlecznym, a jej utrzymanie na charakter transhumacyjny. Cakle podhalańskie hodowane są w regionie Podhala. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się 8 806 maciorek tej rasy.
Czarnogłówka
Czarnogłówka polska
Grupa rasowa: owce mięsne
Polska czarnogłówka wywodzi się od zagranicznych ras mięsnych, w tym czarnogłówki niemieckiej (Schwarzköpfiges Fleischschaf). Oprócz charakterystycznego czarnogłowego umaszczenia, rasa wyróżnia się dobrym polem obrostu dość wysokiej jakości wełną oraz sporą zdrowotnością. Czarnogłówka hodowana jest głównie na terenie województw małopolskiego, podkarpackiego oraz pomorskiego. W roku 2025, pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego znajdowało się 4 700 maciorek tej rasy.
Owca kamieniecka
Grupa rasowa: polskie owce długowełniste
Owca kamieniecka powstała w wyniku uszlachetniania owiec pomorskich starego typu rasami leine, kent (Romney Marsh) oraz texel. Wyróżnia się dobrym polem obrostu długą wełną, odpornością oraz zdrowotnością. Owce kamienieckie hodowane są głównie w województwie warmińsko-mazurskim, choć występują także na Podlasiu i Mazowszu. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się 6 235 maciorek tej rasy.
Owca kołudzka
Grupa rasowa: owce mleczne, owce plenne, linie syntetyczne
Linia została wyprowadzona w wyniku przekrzyżowania kilku ras ogólnoużytkowych, plennych oraz mlecznych. Owce kołudzkie mają doskonałe cechy użytkowości rozpłodowej, a pod względem eksterieru odpowiadają nieco owcom długowełnistym. Cechują się wysoką mlecznością. Pogłowie linii jest bardzo małe. W Zakładzie Doświadczalnym IZ-PIB Kołuda Wielka (woj. kujawsko-pomorskie) hodowane są ostatnie sztuki tej rasy. Księgi hodowlane zamknięto w roku 2019.
Merynos polski
Grupa rasowa: merynosy
Merynos polski wywodzi się od ras zagranicznych, przede wszystkim merynosów hodowli francuskiej, niemieckiej, radzieckiej. Wyróżnia się dobrym polem obrostu cienką, mocno skarbikowaną wełną, niekiedy zauważalna jest u niego fałdzistość skóry (głównie szyi). Cechy mięsne dobre, plenność maciorek wynosi nawet 160%. Obecnie merynos polski hodowany jest głównie na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się zaledwie 651 czystorasowych maciorek tej rasy.
Więcej informacji o merynosie polskim znajdziesz tutaj.
Merynos polski barwny
Grupa rasowa: merynosy
Merynos polski barwny jest odmianą merynosa polskiego ,,nowego typu”. Wyróżnia go ciemne, przeważnie brunatne umaszczenie z jasnymi odmianami na głowie i kończynach. Plenność maciorek dobra, sięga zwykle 150%. Rasa hodowana jest na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2024 znajdowało się 1 049 maciorek merynosa barwnego.
Merynos polski w starym typie
Grupa rasowa: merynosy
Merynosy polskie w starym typie wywodzą się od merynosa polskiego ,,podstawowego typu”. Wyróżnia je pole obrostu ograniczone do linii oczu i połowy wysokości kończyn oraz zredukowana fałdzistość skóry. Rasa hodowana jest głównie na terenie województw kujawsko-pomorskiego i wielkopolskiego, ale występuje także w innych regionach. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się 8 228 maciorek merynosa starego typu.
Owca olkuska
Grupa rasowa: polskie owce długowełniste, owce plenne
Owca olkuska wywodzi się od świniarki, owcy pomorskiej starego typu, owcy holsztyńskiej (Weißköpfiges Fleischschaf), kent (Romney Marsh) oraz owcy fryzyjskiej. Rasa wyróżnia się słabym instynktem stadnym, łagodnym usposobieniem, beczkowatym polem obrostu, szczurzym ogonem oraz bardzo wysoką plennością na poziomie powyżej 180–250%. Owca olkuska hodowana jest w małych stadach, głównie na terenie województwa małopolskiego. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się 1 111 maciorek tej rasy.
Więcej informacji o owcy olkuskiej znajdziesz tutaj.
Polska owca górska
Grupa rasowa: cakle, cakle uszlachetnione
Polska owca górska wytworzona została na podstawie prymitywnych cakli podhalańskich uszlachetnianych owcą fryzyjską oraz caklem siedmiogrodzkim. Owce tej rasy mają doskonałe pole obrostu wełną, słyną ze swojej odporności oraz wysokiej mleczności. Ich utrzymanie na charakter transhumacyjny. Polskie owce górskie utrzymywane są w regionie Podhala, a pogłowie maciorek będących pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego wyniosło w roku 2025 zaledwie 492 sztuk. W kraju utrzymywanych jest jednak ok. 30–40 tys. owiec zarejestrowanych jako polskie owce górskie, zwykle będących mieszańcami w jej typie.
Polska owca górska barwna
Barwna owca górska, polska owca górska odmiany barwnej
Grupa rasowa: cakle, cakle uszlachetnione
Barwna owca górska charakteryzuje się ciemną, siwiejącą lub rudziejącą strzechową okrywą z jasnymi odmianami na czole oraz końcówce ogona. Pod względem użytkowości odpowiada swojemu protoplaście – polskiej owcy górskiej. Owce tej rasy utrzymywane są w regionie Podhala, a pogłowie maciorek będących pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 wyniosło 2 748 sztuk. Ich utrzymanie na charakter transhumacyjny.
Polska owca nizinna
Grupa rasowa: polskie owce nizinne
Polska owca nizinna stanowi podstawowy typ rasy z grupy polskich owiec nizinnych. Wywodzi się głównie od ras merynos polski oraz kent. Cechuje się dość wysoką plennością (do 160%) i poprawnymi cechami mięsnymi. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się zaledwie 595 maciorek polskiej owcy nizinnej. Obecnie w populacji tej rasy dominuje polska owca nizinna regionu podlaskiego, czyli owca podlaska. Obecnie trwają intensywne prace nad objęciem jej ochroną.
Owca pogórza
Polska owca pogórza
Grupa rasowa: polskie owce długowełniste
Na powstanie tej rasy wpływ wywarło kilkanaście ras owiec, na czele z długowełnistym kentem (Romney Marsh). Polska owca pogórza wyróżnia się bardzo dobrym polem obrostu długą wełną, wysoką mlecznością, odpornością oraz zdrowotnością. Rasa hodowana jest na terenach województw dolnośląskiego, opolskiego, śląskiego, małopolskiego oraz podkarpackiego. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się 2 121 maciorek pogórza.
Więcej informacji o polskiej owcy pogórza znajdziesz tutaj.
Polski corriedale
Corriedale, korideil, koridejl, koridel, anglomerynos
Grupa rasowa: polskie owce nizinne
Polski corriedale (korideil, koridel, anglomerynos) wywodzi się przede wszystkim od ras merynos polski oraz lincoln (Lincoln longwool). Rasa wyróżnia się doskonałym polem obrostu średniogrubą, długą wełną o silnym połysku oraz dobrymi cechami mięsnymi. Korideile hodowane są obecnie na terenie województw łódzkiego oraz podlaskiego. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się 2 579 maciorek tej rasy.
Owca pomorska
Grupa rasowa: polskie owce długowełniste
Owca pomorska powstała w wyniku uszlachetniania lokalnych owiec marszowych (żuławskich; pomorskich i fagasów pomorskich) rozmaitymi rasami zagranicznymi. Największy wpływ wywarły na nią holenderskie teksele. W rasie wyróżnia się typ koszaliński (środkowo-pomorski) oraz kaszubski. Owce pomorskie mają beczkowate pole obrostu, odporność, łagodny temperament oraz dobre cechy mięsne. Hodowane są głównie w regionie Kaszub, a także na Pomorzu Zachodnim, Kujawach, Mazurach, Warmii i Podlasiu. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się 8 516 maciorek tej rasy.
Świniarka
Świniarka, u boku wrzosówki uznawana jest za najstarszą rasę rodzimą. Owce te wyróżniają się zdrowotnością i odpornością, lecz niską użytkowością (zarówno pod względem cech wełnistych, jak i mięsnych czy rozpłodowych). Budowa świniarek jest lekka i sucha, wełna mieszana, a umaszczenie zwykle białe. U tryków występują ślimakowate rogi. Świniarki są szczególnie związane z regionem województw łódzkiego oraz zachodniopomorskiego. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się 3 021 maciorek tej rasy.
Owca uhruska
Grupa rasowa: polskie owce nizinne
Owca uhruska wywodzi się z północy województwa lubelskiego. Powstała w wyniku krzyżowania i uszlachetniania krajowych ras i odmian owiec rasami takimi jak merynos polski, leine oraz kent. Owca uhruska wyróżnia się dobrymi cechami mięsnymi i dobrym polem obrostu wełną. Hodowana jest wyłącznie na terenie jej macierzystego regionu Lubelszczyzny. Obecnie rasa jest jedną z najliczniej występujących w kraju. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się aż 7 951 maciorek uhruskich.
Owca wielkopolska
Grupa rasowa: polskie owce nizinne
Owca wielkopolska jest jedną z najważniejszych ras krajowych. Powstała w wyniku uszlachetniania lokalnych owiec leszczyńskich rasami merynos polski oraz kent (Romney marsh). Owce tej rasy wyróżnia dobre pole obrostu średniogrubą wełną oraz dobra zdrowotność. Nadają się do chowu zarówno w gospodarstwach wielkostadnych, jak i drobnostadnych. Poza Wielkopolską, owce wielkopolskie hodowane są m.in. na terenie województw świętokrzyskiego, łódzkiego i podlaskiego. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się 8 225 maciorek tej rasy.
WROBER
Grupa rasowa: owce mięsne, owce plenne, linie syntetyczne
Owce tej linii zostały uznane w roku 2020 i powstały z przekrzyżowania wrzosówki oraz rasy ras berrichon du cher. Odznaczają się wysoką plennością oraz dobrymi zdolnościami adaptacyjnymi do różnych warunków chowu. Pogłowie linii nie przekracza kilkudziesięciu sztuk, księgi prowadzone są przez Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. WROBERy powstały jednocześnie z linią roztoczańską, o czarnym umaszczeniu.
Wrzosówka polska
Wrzosówka
Grupa rasowa: północne owce krótkoogoniaste
Wrzosówka polska jest jedną z najstarszych rodzimych ras owiec. Należy do grupy północnych owiec krótkoogoniastych. Wrzosówki odznaczają się doskonałą użytkowością kożuchową, wysoką plennością oraz zdrowotnością. Umaszczenie ciemne, tryki posiadają okazałe ślimakowate rogi. Ogon krótki. Wrzosówki szczególnie związane są z regionem województwa podlaskiego, ale hodowane są w całej Polsce. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się 8 957 maciorek tej rasy.
Owca żelaźnieńska
Grupa rasowa: polskie owce nizinne
Owca żelaźnieńska powstała w wyniku uszlachetniania lokalnej owcy łowickiej rasami merynos polski, leicester długowełnisty (Leicester longwool) oraz polski corriedale. Wyróżnia się dobrymi cechami mięsnymi oraz plennością na poziomie 130–150%. Owce tej rasy hodowane są głównie w Łódzkiem i Podlaskiem. Pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 znajdowało się 2 777 maciorek żelaźnieńskich.
Owca żelaźnieńska mięsna
POBER, ŻOM
Owce mięsne, owce plenne, linie syntetyczne
Owce tej linii zostały uznane w roku 2020 i powstały w wyniku uszlachetniania owcy żelaźnieńskiej rasą berrichon du cher. Pogłowie linii nie przekracza kilkudziesięciu sztuk, księgi prowadzone są przez Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.
Rasy owiec – rasy zagraniczne
Barbados blackbelly
Barbados czarnobrzuchy, owca karaibska czarnobrzucha
Grupa rasowa: owce szerstne
Rasa została wyhodowana na Barbadosie w wyniku krzyżówki różnych ras wełnistych oraz szerstnych. Eksterierem nieco przypomina owcę kameruńską, jest jednak większa, bezrożna, u tryków występuje charakterystyczna grzywa, w dodatku maciorki cechują się wyższą plennością.
Bergschaf
Alpejska biała owca górska, alpejska owca górska, bergschaf biały, niemiecka owca górska, tyrolska owca górska, austriacki bergschaf
Grupa rasowa: alpejskie owce górskie
Rasa ta wywodzi się z Alp i jest wynikiem krzyżówki miejscowych owiec skalnych (Steinschaf) z owcą bergamską (Bergamasca). Bergschaf trafił do Polski na przełomie lat 90. i 2000., kiedy był wykorzystywany do krzyżowania z polską owcą górską. Obecnie rasa hodowana jest w małych stadach, głównie w okolicach Nowego Sącza. Wyróżnia się dużym kalibrem, garbonosą głową, obwisłymi uszami, wysoką plennością oraz stosunkowo szybkim tempem wzrostu. Oprócz bergschafów białych hodowane są bergschafy brunatne (Braunes Bergschaf) i srokate (Geschecktes Bergschaf).
Berrichon du cher
Beriszon, berrichon z Cher
Grupa rasowa: owce mięsne
Jedna z francuskich ras mięsnych wyhodowana w wyniku uszlachetniania lokalnego pogłowia owiec rasami zagranicznymi (m.in. merynosami, leicesterem oraz southdownem). Berrichony to owce dość duże, o doskonale zaznaczonych cechach mięsnych. Cechują się szybkim tempem wzrostu, bardzo dobrym uformowaniem tuszek oraz niskim stopniem ich otłuszczenia. W roku 2025 pogłowie maciorek będących pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego wyniosło tylko 76 sztuk.
Owca biała Masywu Centralnego
Blanche du Massif Central
Grupa rasowa: owce mięsne, owce Masywu Centralnego
Owce tej rasy wywodzą się z francuskiego, wyżynnego regionu Masywu Centralnego. Charakteryzują się dużą zdrowotnością, odpornością, niewybrednością, wysoką mlecznością oraz plennością. Mają nieowełnione głowy, długie kończyny oraz krótką, rzadką wełnę. W Polsce pogłowie tej rasy jest bardzo małe.
Charollais
Grupa rasowa: owce mięsne, owce plenne
Francuska rasa mięsna wyhodowana w wyniku uszlachetniania lokalnego pogłowia owiec rasami zagranicznymi takimi jak leicester i southdown. Owce rasy charollais są duże, doskonale zbudowane. Cechują się szybkim tempem wzrostu oraz wysoką plennością. Umaszczenie stalowobiałe, skóra zaróżowiona. Wełna krótka i rzadka. Choć owce tej rasy utrzymuje się w kraju, ani jedno stado nie znajduje się pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego.
Dorper
Dorper czarnogłowy
Grupa rasowa: owce szerstne, owce mięsne
Owce rasy dorper wywodzą się z Południowej Afryki. Powstały z przekrzyżowania mięsnej rasy dorset horn z tłustopośladkową, szerstną czarnogłówką perską. Dorper odznacza się dobrą mięsnością, charakterystycznym umaszczeniem oraz zdrowotnością. Zdobywa coraz większe uznanie w kraju. Oprócz dorperów czarnogłowych, hodowane są dorpery białogłowe (white dorper). Program hodowlany dla tej rasy w Polsce został wprowadzony w roku 2025.
Fryzyjska
Wschodniofryzyjska owca mleczna, fryz
Grupa rasowa: owce mleczne, zagraniczne owce długowełniste
Rasa ta powstała w Fryzji Wschodniej, na pograniczu Holandii (owca fryzyjska) i Niemiec (wschodniofryzyjska owca mleczna). Odrębność tych populacji jest dyskutowana – jedni uznają je za odrębne rasy, drudzy uważają że jest to w istocie jedna rasa. W Polsce przyjęła się nazwa owcy fryzyjskiej, niezależnie od jej pochodzenia. Rasa ta odznacza się dużym kalibrem i znaczną wysokością w kłębie. Na delikatną budowę, typową dla owiec mlecznych. Charakterystyczna jest długa, nieowełniona głowa oraz szczurzy ogon. Plenność wysoka, ok. 150–200%. Mleczność najwyższa spośród wszystkich ras owiec – nawet 1000 kg mleka za laktację (najczęściej jednak 300–500 kg). Rasa ta hodowana jest w Polsce od przeszło 100 lat. Pogłowie maciorek będących pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 wyniosło zaledwie 36 sztuk. Znacznie więcej tych owiec utrzymywanych jest poza księgą hodowlaną.
Ile de france
Ile-de-France, Île-de-France, ildefrans
Grupa rasowa: owce mięsne
Jedna z francuskich ras mięsnych powstała w wyniku uszlachetniania lokalnego pogłowia owiec, głównie merynosami. Ildefransy to owce o dobrze zaznaczonych cechach mięsnych oraz dobrym polu obrostu dość cienką wełną odpowiadającą nieco wełnie merynosów. Maciorki cechują się wysoką mlecznością, jagnięta rosną szybko i są dobrze zbudowane. Pomimo wieloletnich tradycji hodowli Polsce, pogłowie tej rasy systematycznie spada. W roku 2025, pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego pozostawały tylko 83 maciorki tej rasy.
Owca kameruńska
Grupa rasowa: owce szerstne
Afrykańska, szerstna, karłowata rasa zdobywająca coraz większą popularność w kraju. Owca kameruńska charakteryzuje się małym kalibrem, rudo-płowym umaszczeniem oraz dobrą zdrowotnością. Jest to owca wyjątkowo płochliwa, o bardzo niskiej użytkowości. Cechy mięsne w zasadzie nie występują, plenność jest niska. Rasa hodowana jest głównie w chowie przydomowym, jej pogłowie w Polsce przekracza już kilkanaście tysięcy sztuk.
Lacaune
Lacaune mleczny, owca lakońska, owca lakońska mleczna
Grupa rasowa: owce mleczne, owce Masywu Centralnego
Rasa ta wywodzi się z Francji. Odznacza się wysoką mlecznością, choć niższą od owcy fryzyjskiej. Mleko owiec lacaune wykorzystywane jest do produkcji sera roquefort. We Francji obok lacaune mlecznych hodowane są lacaune mięsne. Obie te rasy są bardzo podobne do owiec białych Masywu Centralnego.
Leine
Lein, lajn
Grupa rasowa: zagraniczne owce długowełniste
Owce tej rasy wywodzą się z Dolnej Saksonii i powstały w wyniku krzyżowania lokalnych owiec z rasami zagranicznymi. Leiny stanowiły bardzo ważny element polskiego owczarstwa. Świadczy o tym fakt, że ich pogłowie w rodzimych Niemczech odbudowano na podstawie materiału hodowlanego pochodzącego z Polski (OHZ Cerkwica). Słynne stado z Cerkwicy w roku 2002 zginęło wskutek pożaru. Ostatnie stado leinów wyszło spod oceny Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2023, jednak kilkadziesiąt sztuk tej rasy nadal hodowanych jest na terenie województwa zachodniopomorskiego.
Nolana
Grupa rasowa: owce szerstne, owce mięsne
Owce tej rasy powstały w Niemczech w wyniku przekrzyżowania różnych ras szerstnych i wełnistych. W Polsce hodowany jest głównie jej typ znany w swojej ojczyźnie jako nolana mięsna (Nolana–Fleischschaf) choć niedawno importowano także nolany krajowe – brunatne owce szerstne (Braunes Haarschaf). Owce te mają jasne umaszczenie, czarny nos, są pozbawione okrywy wełnistej. Owce nolana hodowli polskiej stanowią najczęściej szereg rozmaitych mieszańców niespełniających wzorca rasowego.
Quessant
Ouessant, owca bretońska miniaturowa
Grupa rasowa: północne owce krótkoogoniaste
Owca bretońska miniaturowa (ouessant), znana w Polsce pod nazwą quessant pochodzi z Francji. Wyróżnia się małym kalibrem – jest uznawana za najmniejszą rasę owiec na świecie, o masie ciała ok. 15–20 kg. Szczególnie popularna jest w chowie przydomowym, ogrodach zoologicznych oraz agroturystyce. Umaszczenie zróżnicowane, najczęściej w odcieniach brązu. U tryków występują okazałe rogi charakterystycznie oddalone od partii twarzowej. Rasa zdobywa coraz większe uznanie w kraju.
Owca romanowska
Grupa rasowa: północne owce krótkoogoniaste, owce plenne
Rosyjska owca romanowska odznacza się wybitną użytkowością kożuchową. Słynie jednak z wysokiej plenności dochodzącej do aż 250–300%. Owce romanowskie mają delikatną budowę ciała, czarne, nieowełnione głowy oraz siwoniebieską wełnę. W Polsce rasa utrzymywana jest głównie na terenie Wielkopolski, pogłowie maciorek będących pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego w roku 2025 wyniosło 55 sztuk.
Skudde
Skudda, wrzosówka z Mazur, wrzosówka mazurska, owca mazurska
Grupa rasowa: północne owce krótkoogoniaste
Skudde, zwana dawniej wrzosówką Mazur czy skuddą, jest jedną z najstarszych europejskich ras owiec. Jej kolebką są dawne Prusy Wschodnie, stąd skuddy hoduje się na obszarze od Krajów Bałtyckich do Niemiec. Mimo to, nie są one popularną rasą w Polsce. Większe uznanie zyskały nawet w Szwajcarii czy Holandii. Owce te odznaczają się niskimi walorami użytkowymi, słyną jednak z dobrej odporności i zdrowotności.
Suffolk
Grupa rasowa: owce mięsne
Suffolk wywodzi się z Wielkiej Brytanii i jest czołową, znaną na całym świecie rasą mięsną. Z cech eksterieru wyróżnia się czarną, garbonosą, nieowełnioną głową, dobrym umięśnieniem i krótkimi kończynami. Mięsność bardzo dobra, plenność dość wysoka. Wełna stalowobiała, krótka, o matowym połysku. Rasa hodowana jest głównie na terenie Pomorza Zachodniego. W roku 2025 pogłowie maciorek pozostających pod oceną Polskiego Związku Owczarskiego wyniosło 117 sztuk.
Owca Jakuba
Owca wieloroga
Owca Jakuba (ang. Jacob), czyli owca wieloroga, wywodzi się z Anglii. Zyskała tam duże uznanie jako owca ozdobna, wypasana w parkach. Rasę wyróżnia charakterystyczne srokate umaszczenie oraz rogatość. U tryków występują zwykle dwie pary rogów – łukowata i ślimakowata, maciorki posiadają jedną parę rogów kozich. Użytkowość owiec tej rasy jest raczej niska, choć mięso cenione jest ze względu na smak. Owce wielorogie utrzymywane są głównie w chowie hobbystycznym.
Texel
Teksel
Grupa rasowa: zagraniczne owce długowełniste, owce mięsne
Texel należy do najwybitniejszych pod względem mięsności ras owiec hodowanych na świecie. Wyróżnia się szybkim tempem wzrostu, doskonałym umięśnieniem, wysoką wydajnością rzeźną i dużą zdrowotnością. Mają słaby instynkt stadny i łagodne usposobienie. Z cech eksterieru wymienić należy nieowełnioną głowę o czarnym nosie i ,,łezkach”, długi tułów oraz beczkowate pole obrostu długą wełną o półlustrowym połysku. Choć texele miały bardzo duże znaczenie w polskim owczarstwie, z uwagi na zbyt małe pogłowie obecnie nie prowadzi się dla nich ksiąg hodowlanych.
Opisy oraz ciekawostki dotyczące ras owiec można znaleźć także na stronach: